Fabryka
Destrukcja

Piotr Filonowicz, Paweł Olejnik

Celem działań Fabryki Destrukcja było pierwotnie improwizowane niszczenie instalacji artystycznych. Grupa tworzyła własne instalacje, a także współpracowała z artystami plastycznymi, którzy budowali dla niej przestrzeń improwizacji lub udostępniali dzieło sztuki do zniszczenia.

Typowe działanie grupy składało się z trzech etapów:

  • wystawy
  • finisażu czyli improwizacji wolnej polegającej na improwizowanym niszczeniu/przekształcaniu zbudowanej instalacji artystycznej
  • postfinisażu – wystawy przekształconej instalacji

Do tej pory FD zrealizowała kilkanaście instalacji artystycznych i improwizacji destrukcyjnych w Warszawie (nieformalne Centrum Sztuki Destrukcyjnej i inne). Ponadto wystąpiła m. in. w Hiszpanii, Włoszech, Francji, Estonii, na Łotwie.

FD powstała w 2012 roku i najintensywniej działała przez pierwsze 4 lata

Wybrane instalacje FD:

1. DESBLOQUEOS

Desbloqueos/odblokowania to jeden z projektów zrealizowanych przez FD w Barcelonie w 2013 roku. Bazą tej instalacji były przedmioty podarowane nam przez znajomych i nieznajomych. Przyjmowaliśmy przedmioty istotne, a jednocześnie w jakiś sposób blokujące swobodę życia, przywiązujące zanadto do zdarzeń z przeszłości.

 

Z Wrocławia dostaliśmy suknię ślubną, która wciąż wisiała w szafie po rozwodzie. Z Warszawy kluczyk do szafki w szpitalu psychiatrycznym. Z Berlina własnoręcznie wykutą kolczugę, dla autora będącą symbolem jałowości tworzenia. Z Barcelony grafiki dyplomowe kobiety, która po ukończeniu studiów niczego już więcej nie stworzyła. Wernisaż i finisaż instalacji zbudowanej z tych rzeczy odbył się w centrum sztuki RAI. Przekształcone w improwizacji przedmioty oglądać można było jako postfinisażową wystawę.

2. DIARY

Przez miesiąc prowadziliśmy dziennik dotyczący pamięci. Publikowaliśmy go na bieżąco w internecie: fabrykadziennik.blogspot.com. Obszerne fragmenty dziennika przepisaliśmy na podłogę nieformalnego Centrum Sztuki Destrukcyjnej w Warszawie.

 

Do pisania użyliśmy białej farby wyciskanej ze strzykawki. Napisy stworzyły rzekę słów. Ustawiliśmy na niej łódź, starą pychówkę z Kazimierza Dolnego, która zakończyła kilka lat wcześniej swoją przygodę z prawdziwą wodą. Rzeka słów płynęła pomiędzy dwoma brzegami, lewym i prawym skrzydłem CSD, na których powstawały poprzednie instalacje Fabryki Destrukcja. Pozostałości tych instalacji zamalowaliśmy, pozostawiając nieliczne odsłonięte kadry. W niektórych miej­scach zamiast malowania użyliśmy ścierania farb, docierając do śladów „Instalacji 11″ z 2012 roku. Instalacja została zniszczona podczas improwizacji finisażowej w maju 2014 r. Dokumentacją instalacji, finisażu i postfinisażu jest film Diary Ludwika Pruszkowskiego, Michała Łuki i Anny Gontarczyk.

3. WINDSCREEN

Każda podróż i każde przedsięwzięcie wymaga ofiar. Decydując się na udział w festiwalu performatywnym akceptujemy pojawienie się ofiar na naszej drodze.

 

Na przedniej szybie samochodu gromadzą się ślady ciałek małych stworzeń NIeczuli na ich los jedziemy do celu. Nie jesteśmy jednak w stanie unieść ciężaru odpowiedzialności, dlatego decydujemy się natychmiast na pozbycie się dowodu zbrodni oraz obmycie naszych win. Omijamy centrum festiwalowe i wjeżdżamy do Niemna. Wyrazem naszych odczuć jest podjęta na miejscu kąpieli improwizacja estrukcyjna. Instalacja składała się z przedniej szyby samochodu, którym przejechaliśmy z Warszawy do Kowna oraz głośników emitujących dźwiękowy zapis drogi. Improwizacja destrukcyjna odbyła się w Meno Parkas Gallery w Kownie (Litwa) w 2015 roku.